We mochten begin september onze collega’s uit het buitenland verwelkomen in Antwerpen in het kader van We Are Streetwise. Drie dagen lang trokken we samen het terrein op, bezochten we jeugdwerkingen en buurtinitiatieven en gingen we in gesprek over wat sterk outreachend en street-based jeugdwerk vandaag nodig heeft.
We kozen bewust voor een praktische aanpak. Geen lange presentaties, maar bezoeken, gesprekken, observaties en reflectie. We gingen onder meer langs bij YUE, Uit De Marge, SAAMO De Stek, Villa Caloes en Scratch. Elk van die plekken liet een ander stukje van het jeugdwerklandschap zien: van directe jongerenwerking en outreach tot buurtwerk, ondersteuning en beleidswerk.
Wat vooral opviel, was hoeveel herkenning er was tussen de verschillende steden en werkcontexten. De structuren verschillen, de taal verschilt en ook de manier van organiseren is niet overal hetzelfde. Toch kwamen dezelfde thema’s telkens terug: vertrouwen opbouwen, aanwezig zijn in de leefwereld van jongeren, kansen creëren en blijven zoeken naar wat werkt.
Een van de conclusies die sterk bleef hangen, was dat Streetwise geen vast stappenplan mag worden. De deelnemers benoemden het liever als een framework: een kader dat helpt om naar situaties te kijken en keuzes te maken, zonder de lokale realiteit uit het oog te verliezen.
Ook de combinatie van praktijkkennis en theorie kwam vaak terug. Jeugdwerkers ontwikkelen door ervaring sterke reflexen, terwijl een kader kan helpen om die kennis te benoemen, te delen en overdraagbaar te maken. “Praktijk + theorie moet elkaar complementeren.”
Daarnaast was er veel aandacht voor vertrouwen. Niet als één stap in een proces, maar als iets dat door alles heen loopt.
Tijdens de bezoeken zagen we ook hoe belangrijk plekken zelf zijn. Een plein, buurtlokaal, sportterrein of ontmoetingsruimte is meer dan alleen een locatie. Het kan een middel worden om contact op te bouwen en jongeren te bereiken.
Een andere rode draad was participatie. Jongeren moeten, waar mogelijk, niet alleen deelnemen maar ook mee richting geven aan activiteiten en trajecten. Dat zag je in verschillende vormen terug: jongeren die ideeën aanbrengen, activiteiten mee organiseren, verantwoordelijkheid opnemen of doorgroeien naar een rol binnen de werking.
De uitwisseling bevestigde ook hoe waardevol het is om over grenzen heen naar elkaars praktijk te kijken. Antwerpen, Utrecht en Marseille werken elk vanuit een andere context, maar de onderliggende realiteiten blijken vaak verrassend herkenbaar.
Een van de sterkste beelden uit de gesprekken ging over de impact van jeugdwerk. Problemen en incidenten krijgen vaak veel aandacht, terwijl het dagelijkse werk van jeugdwerkers veel minder zichtbaar is.
“A tree falling makes a lot of noise, but a forest grows silently.”
Die zin vat veel samen. Jeugdwerk is vaak werk van lange adem. De impact is niet altijd meteen zichtbaar of gemakkelijk te meten, maar kan op lange termijn zeer groot zijn.
Tijdens het programma kregen we ook bezoek van schepen van Jeugd Karim Bachar, die zijn steun uitsprak voor het belang van sterk jeugdwerk en outreachend werken met jongeren. In het gesprek benadrukte hij dat jeugdwerkers een belangrijke rol spelen in het creëren van kansen, maar ook dat beleid en praktijk elkaar nodig hebben om duurzame impact te realiseren.
De komende periode bouwen we binnen We Are Streetwise verder op deze inzichten. We willen het framework verder aanscherpen, sterker visualiseren en de praktijkervaringen uit de verschillende steden blijven verbinden.
Meer achtergrond over het project en het eerdere desk- en veldonderzoek vind je hier:
https://www.roots-vlaanderen.be/we-are-streetwise-desk-veld-onderzoek/
